(Bài tập giả định) Cổ vật "Rùa mất đầu" 5 nghìn năm tuổi được phát hiện tại núi Cu Lân

Giang Le
7 thg 11, 2023
5 phút đọc

Đã cập nhật: 13 thg 12, 2023

Sáng ngày 11/3, cổ vật "Rùa mất đầu" 5 nghìn năm tuổi được phát hiện tại núi Cu Lân, tỉnh My Ngã đã thu hút sự chú ý của giới khảo cổ học và truyền thông.

Cổ vật "Rùa mất đầu". Người chụp: Đoan Lô

Quá trình khám phá

Vào sáng ngày 11/3/2023, một người phụ nữ đã may mắn phát hiện được cổ vật trên ngọn núi Cu Lân, thuộc làng cổ Vu Ý, tỉnh My Ngã. Người phụ nữ may mắn ấy là chị Trần Ngọc Thương, một nông dân sống dưới núi Cu Lân. Trong một lần dọn nhà, chị tình cờ tìm thấy một bản đồ kho báu nằm trong chiếc hộp cũ kĩ được cất sâu dưới gầm giường. Bản đồ được viết bằng chữ cổ nhưng hình vẽ minh họa lại khá dễ hiểu. Để chắc chắn về thông tin trong bản đồ, chị đã gọi facetime cho cô con gái lớn, vốn là nhà nghiên cứu sử học đang công tác tại AzGa để dịch và làm rõ thông tin trên bản đồ. Sau khi được con gái hướng dẫn, sáng sớm hôm sau chị đã leo lên trên núi Cu Lân để thử vận may của mình.

Sau hơn hai ngày miệt mài đào đất, cuối cùng chị Thương cũng đã nhìn thấy một món đồ nho nhỏ màu xanh lá, hơi ánh lấp lánh. Sau khi cần thận cầm vật lên, chị nhận ra đó là tượng một chú rùa lớn cõng trên mai một chú rùa nhỏ khác. Bức tượng giống như được làm bằng gốm và kích cỡ chỉ bé bằng nửa bàn tay của chị. Tuy nhiên, tượng rùa không còn nguyên vẹn vì đã mất đi phần đầu. Dù đã cố đào thêm nhưng chị Thương vẫn không thể tìm thấy đầu của chú rùa. Vậy nên, chị đành đem “cổ vật mất đầu” này về nhà và sau đó khai báo cho ủy ban nhân dân xã Vu Ý về phát hiện của mình.

Để hiểu rõ hơn về sự phát hiện độc đáo này, chúng tôi đã nói chuyện với Tiến sĩ Huy Lý, một chuyên gia về khảo cổ học tại Viện Khảo cổ học Quốc gia Hướng Thời. Theo ông thì tên gọi của cổ vật này bắt nguồn từ việc phần đầu của loài này đã bị mất một cách bí ẩn, và điều này tạo nên một đặc điểm nổi bật cho nó.

Ông Lý cho biết thêm: “Ban đầu, chúng tôi không thể khẳng định rằng hòn đá này là một cổ vật. Tuy nhiên, trước đó khu vực xung quanh làng cổ Vu Ý này đã được phát hiện là có sự hiện diện của các di tích khảo cổ khác, nên chúng tôi đặt nghi ngờ rằng đây có thể là một cổ vật quan trọng. Tôi và đội ngũ của mình đã tiến hành các phân tích địa chất tại vị trí khai quật và xác định rằng món đồ này có niên đại khoảng hơn 5 nghìn năm. Dựa theo các hoa văn trên mai rùa, các nhà khoa học cũng kiểm tra các tài liệu lịch sử để xác minh sự tồn tại và tính đặc biệt của “Rùa mất đầu” trong quá khứ”.

Một số thông tin về cổ vật

Theo các nhà khảo cổ học, cổ vật “Rùa mất đầu” được ra đời vào khoảng thế kỷ 3 TCN, tại vương quốc cổ đại U Lý, thuộc Châu Ố. Vật liệu để làm ra bức tượng có màu xanh lục tương tự như ngọc lục bảo nhưng nguồn gốc của nó vẫn còn là một bí ẩn. Trải qua hàng ngàn năm dưới lòng đất, bức tượng còn khá nguyên vẹn và sáng, duy chỉ có phần đầu hiện đang được tiếp tục tìm kiếm.

Về hình thái, bức tượng có chiều cao khoảng 7cm, chiều rộng khoảng 9cm và được chia làm ba phần là ba con rùa chồng lên nhau. Qua quá trình nghiên cứu, các nhà khảo cổ thấy rằng từng chi tiết trên thân tượng đều được làm thủ công một cách tỉ mỉ.

Dựa vào tín ngưỡng của người U Lý thời xưa, các nhà lịch sử học cho rằng bức tượng là một công cụ tâm linh được dùng trong các lễ cúng hoặc tế thần nhằm cầu mong sự khởi đầu mới thuận lợi mỗi khi giao mùa ở các khu vực gần sông nước. Việc khám phá ra cổ vật rùa mất đầu mở ra cánh cửa cho những câu chuyện và bí mật về lịch sử, văn hóa của con người thời xưa.

Bên cạnh đó, vẻ đẹp và sự độc đáo của cổ vật rùa mất đầu đã lan truyền như một câu chuyện kỳ bí, thu hút sự quan tâm của giới truyền thông và những người yêu thích nghệ thuật cổ đại. Nó đã trở thành một nguồn cảm hứng cho nhiều nghệ sĩ và nhà thiết kế, và thậm chí còn được tái hiện trong các bức tranh, tác phẩm điêu khắc và trang sức hiện đại.

Bức họa nổi tiếng “Hải Quy” của họa sĩ Hờ Gờ. Người chụp: Đoan Lô

Sau khi được phát hiện, cổ vật đã được chị Trần Ngọc Thương giao nộp cho chính quyền địa phương và được giám định bởi các chuyên gia và các nhà khảo cổ học hàng đầu trong nước. Trải qua nhiều lần giám định chặt chẽ, cổ vật “rùa mất đầu” đã hoàn toàn được xác định là một bảo vật cổ đáng giá từ lâu đời. Do không xác định được chủ sở hữu của cổ vật, vật phẩm này sẽ được Nhà nước thu giữ theo quy định của pháp luật, còn chị Thương- người tìm thấy được cổ vật sẽ được một khoản tiền thưởng từ ngân sách Nhà nước. Hiện tại, cổ vật “rùa mất đầu” đang được trưng bày tại Bảo tàng cổ vật PN.

Việc tìm ra cổ vật "rùa mất đầu" đã đóng góp một phần quan trọng vào sự phát triển ngành khảo cổ học cũng như lịch sử nước nhà. Đầu tiên, cổ vật cung cấp thông tin quý báu về cuộc sống, nền văn hóa, kỹ thuật và tình hình xã hội của những thời kỳ đã qua. Chúng giúp chúng ta tái hiện lại lịch sử và tìm hiểu về người và xã hội trong quá khứ. Không những thế, nó còn tạo tác động lớn đến ngành khoa học và nghiên cứu. Cổ vật cung cấp tài liệu chất liệu cho các nghiên cứu khảo cổ học và lịch sử. Những phát hiện này có thể thúc đẩy sự phát triển của kiến thức và nghiên cứu trong các lĩnh vực này.

Bạn nghĩ cổ vật "Rùa mất đầu" thể hiện điều gì trong văn hóa của người U Lý thời xưa?